Tortikollis Nedir?

Tortikollis, halk arasında “eğri boyun” olarak da bilinen, boyun kaslarının istemsizce kasılması sonucu başın anormal bir pozisyonda durması durumudur. Bu durum, başın genellikle bir omuza doğru eğik olması ve çenenin ters yöne dönmesiyle kendini gösterir. Çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir ve hem çocuklarda hem de yetişkinlerde görülebilir.

Tortikollis Nasıl Ortaya Çıkar ve Belirtileri Nelerdir?

Tortikollisin ortaya çıkışı ve belirtileri türüne göre değişiklik gösterebilir:

• Konjenital Tortikollis (Doğuştan): Genellikle doğum sırasında veya anne karnındaki pozisyon nedeniyle sternokleidomastoid kasında oluşan kısalık veya fibrozis (bağ dokusu artışı) sonucu gelişir. Bebeklerde başın sürekli tek tarafa eğik durması, boyun hareketlerinde kısıtlılık ve bazen boyun kasında ele gelen bir kitle şeklinde kendini gösterebilir.
• Edinsel Tortikollis (Sonradan Gelişen): Yetişkinlerde ve daha büyük çocuklarda çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir:
  • Akut Tortikollis: Genellikle kas spazmına bağlı ani başlangıçlı bir durumdur. Soğuk algınlığı, travma, yanlış yatış pozisyonu veya ani bir hareket sonrası görülebilir.
  • Spazmodik Tortikollis (Servikal Distoni): Sinir sisteminden kaynaklanan, boyun kaslarında tekrarlayan istemsiz kasılmalarla karakterize kronik bir durumdur. Ağrılı olabilir ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
  • Diğer Nedenler: Boyun fıtığı, enfeksiyonlar (lenfadenit), tümörler, göz problemleri, bazı ilaçların yan etkileri veya santral sinir sistemi rahatsızlıkları da tortikollise yol açabilir.

Genel belirtiler şunları içerir:

• Başın bir tarafa eğik durması.
• Çenenin karşı tarafa dönmüş olması.
• Boyun hareketlerinde kısıtlılık (özellikle başı düzeltmede zorlanma).
• Boyun, omuz veya baş ağrısı.
• Boyun kaslarında hassasiyet veya gerginlik.
• Bebeklerde tek taraflı beslenme zorluğu veya kafatası şeklinde asimetri (plagiosefali).

Tortikollis Tedavisi

Tortikollis tedavisi, durumun nedenine ve şiddetine bağlı olarak değişir. Amaç, boyun pozisyonunu normale döndürmek, ağrıyı hafifletmek ve hareket açıklığını artırmaktır:

• Fizik Tedavi ve Egzersizler: Özellikle konjenital tortikollis ve akut kas spazmına bağlı durumlarda ana tedavi yöntemidir. Uzman eşliğinde yapılan germe ve güçlendirme egzersizleri kasları esnetir ve boyun hareketliliğini artırır.
• İlaç Tedavisi: Kas gevşeticiler, ağrı kesiciler veya anti-enflamatuar ilaçlar semptomları hafifletmek için kullanılabilir. Spazmodik tortikollis gibi durumlarda botoks enjeksiyonları kas spazmlarını azaltmada etkili olabilir.
• Cerrahi Müdahale: Nadiren, özellikle diğer tedavi yöntemleri başarısız olduğunda veya şiddetli olgularda, kasları uzatmak veya sinirleri etkilemek için cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
• Destekleyici Önlemler: Bebeklerde pozisyonel değişiklikler, uyku düzenlemeleri ve özel yastıklar yardımcı olabilir.

Ne Zaman Uzman Desteği Almalı?

Boynunuzda veya çocuğunuzun boynunda anormal bir eğiklik fark ettiğinizde, ağrı, hareket kısıtlılığı veya başka endişe verici belirtiler varsa mutlaka bir doktora başvurmalısınız. Erken tanı ve tedavi, özellikle bebeklerde kalıcı deformitelerin önlenmesi açısından büyük önem taşır. Uzman doktor, durumun nedenini belirleyerek uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Genel bilgilendirme notu: Bu içerik, genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlık sorunlarınız için mutlaka bir sağlık profesyoneline danışınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Tortikollis kendiliğinden geçer mi?

Konjenital tortikollis vakalarının çoğu, erken dönemde başlanan fizik tedavi ile kendiliğinden düzelme eğilimindedir. Ancak, yetişkinlerde veya altta yatan başka bir nedene bağlı gelişen tortikollis vakalarında profesyonel tedavi genellikle gereklidir ve kendiliğinden geçmeyebilir.

Bebeklerde tortikollis nasıl anlaşılır?

Bebeklerde tortikollis, genellikle başın sürekli tek tarafa eğik durması, bir omuza yaslanması, çenenin karşı yöne dönük olması ve emzirme sırasında bir taraftan diğerine dönmekte zorlanma gibi belirtilerle anlaşılır. Ayrıca, boyun kasında küçük bir kitle fark edilebilir.

Görseller Pexels kaynaklıdır.