- Reeskont, ticari bankaların daha önce iskonto ettikleri senetleri (ticari alacaklar gibi) likidite ihtiyacını karşılamak üzere merkez bankasına tekrar iskonto ettirmesidir.
- Bu işlemde, merkez bankasının belirlediği reeskont faiz oranı uygulanır.
- Merkez bankaları için bir para politikası aracı, ticari bankalar için ise kısa vadeli fon sağlama yöntemidir.
Reeskont Ne Anlama Gelir?
Reeskont, finans dünyasında önemli bir terim olup, bir senedin veya ticari alacağın, daha önce bir ticari banka tarafından iskonto edildikten sonra, o ticari bankanın likidite ihtiyacı duyduğunda bu senedi merkez bankasına götürerek ikinci kez iskonto ettirmesi işlemidir. Bu sayede ticari bankalar, ellerindeki varlıkları nakde çevirerek fon sağlayabilirler.
Nasıl İşler?
Reeskont işlemi genellikle iki aşamalı bir süreci içerir:
- İlk İskonto: Bir şirket veya şahıs, vadesi gelmemiş bir ticari senedi (örneğin, alacak senedi veya poliçe) nakde çevirmek için ticari bir bankaya başvurur. Banka, senedin vadesine kadar olan faiz ve komisyonu düşerek (iskonto ederek) şirkete ödeme yapar.
- Reeskont: Ticari bankanın kendisinin kısa vadeli nakit ihtiyacı doğduğunda, daha önce iskonto ettiği bu senedi merkez bankasına götürerek tekrar iskonto ettirir. Merkez bankası, kendi belirlediği reeskont faiz oranını uygulayarak bankaya nakit sağlar. Bu ikinci iskonto işlemine “reeskont” denir.
Nerede Kullanılır ve Amacı Nedir?
- Merkez Bankaları İçin: Reeskont, merkez bankalarının para politikasını uygulamak için kullandığı araçlardan biridir. Reeskont faiz oranını yükselterek veya düşürerek piyasadaki para arzını ve bankacılık sisteminin likiditesini etkileyebilirler. Yüksek reeskont faizi, bankaların merkez bankasından borçlanmasını pahalı hale getirerek para arzını kısar; düşük faiz ise tam tersi etki yaratır.
- Ticari Bankalar İçin: Ticari bankalar, kısa vadeli likidite ihtiyaçlarını karşılamak ve bilançolarını yönetmek amacıyla reeskont imkanından faydalanırlar. Bu sayede, nakit akışlarını düzenleyebilir ve müşterilerine kredi sağlamaya devam edebilirler.
Örnek
Bir mobilya firması, sattığı ürünler karşılığında müşterisinden 60 gün vadeli 50.000 TL’lik bir senet alır. Firmanın acil nakit ihtiyacı olduğundan, bu senedi Y Bankası’na götürerek iskonto ettirir. Y Bankası, senedin vadesine kadar olan faiz ve komisyonu düşerek firmaya örneğin 48.000 TL ödeme yapar.
Bir süre sonra, Y Bankası’nın kendisinin kısa vadeli nakit ihtiyacı doğar ve elinde başka nakit kaynağı kalmaz. Bu durumda, Y Bankası elindeki bu senet gibi iskonto ettiği diğer senetleri Merkez Bankası’na götürür ve reeskont ettirir. Merkez Bankası, kendi belirlediği reeskont faiz oranını uygulayarak Y Bankası’na nakit sağlar. Böylece Y Bankası likidite ihtiyacını karşılamış olur.
Reeskont ve İskonto Arasındaki Farklar
Reeskont ve iskonto terimleri sıklıkla birbirine karıştırılsa da, aralarında önemli bir fark vardır:
- İskonto: Bir ticari senedin veya alacağın, vadesinden önce bir banka veya finans kuruluşuna satılarak nakde çevrilmesidir. Bu işlem genellikle ilk elden, yani borçlu ile alacaklı arasındaki ilişkiden doğan senedin bankaya satılmasıyla gerçekleşir.
- Reeskont: Daha önce bir ticari banka tarafından iskonto edilmiş olan bir senedin, o ticari banka tarafından merkez bankasına ikinci kez iskonto ettirilmesi işlemidir. Temel fark, reeskontun ikinci bir iskonto işlemi olması ve merkez bankası ile ticari banka arasında gerçekleşmesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Reeskont faizi nedir?
Reeskont faizi, merkez bankasının ticari bankalardan reeskonta tabi tuttuğu senetler için uyguladığı faiz oranıdır. Bu oran, merkez bankasının para politikasının bir göstergesi olarak kullanılır ve piyasadaki likidite ile faiz seviyelerini etkiler.
Hangi varlıklar reeskonta tabi tutulabilir?
Genellikle ticari senetler, poliçeler ve belirli ticari alacaklar gibi, vadesi gelmemiş ve belirli koşulları sağlayan borçlanma araçları merkez bankaları tarafından reeskonta tabi tutulabilir. Koşullar, her ülkenin merkez bankasının uyguladığı politikalara göre değişebilir.
Reeskont döviz kuru nedir?
Reeskont döviz kuru, merkez bankasının reeskonta tabi tuttuğu dövizli senetler için uyguladığı kurdur. Özellikle ihracatçıların dövizli alacak senetlerini Türk lirasına çevirirken kullanılan bir kavramdır. Bu kur da merkez bankasının belirlediği politikalar çerçevesinde hareket eder.
Görseller Pexels kaynaklıdır.
