- Süresiz nafaka, boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek eşe, diğer eş tarafından süresiz olarak ödenen mali destektir.
- Türk Medeni Kanunu’nda “yoksulluk nafakası” olarak geçer ve koşullar değişmediği sürece ödenmeye devam eder.
- Amacı, boşanma nedeniyle yaşam standardında ciddi düşüş yaşayan eşin mağduriyetini gidermektir.
- Nafakanın hükmedilmesi için talep eden eşin yoksulluğa düşme tehlikesi olması ve boşanmada daha ağır kusurlu olmaması gibi şartlar aranır.
- Bu bilgiler genel nitelikte olup, hukuki bir sorun karşısında mutlaka bir uzmana danışılmalıdır.
Süresiz Nafaka Nedir? Kısaca Tanımı
Süresiz nafaka, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen ve boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek olan eşe, diğer eş tarafından ödenen mali yardımdır. Adından da anlaşılacağı üzere, belirli bir zaman dilimiyle sınırlı değildir ve koşulları devam ettiği sürece ödenmeye devam eder. Yoksulluk nafakası olarak da bilinen bu kavram, boşanma sonrasında taraflardan birinin yaşamını sürdürmekte zorlanmaması için bir güvence niteliği taşır.
Detaylı Açıklama ve Koşulları
Süresiz nafakanın (yoksulluk nafakası) hükmedilebilmesi için bazı şartların bir arada bulunması gerekir:
| Parametre | Genel Bilgi |
|---|---|
| Normal aralık | Laboratuvara göre değişebilir. |
| Yorum | Sonuçlar mutlaka doktor değerlendirmesi ile yorumlanmalıdır. |
- Yoksulluğa Düşme Tehlikesi: Nafaka talep eden eşin, boşanma nedeniyle yaşamını sürdürmek için yeterli geliri olmaması veya mevcut gelirinin hayat standardını önemli ölçüde düşürecek olması gerekir.
- Kusur Durumu: Nafaka talep eden eşin, boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması şarttır. Eşit kusurlu olmak nafaka talebini engellemez, ancak ağır kusurlu eş nafaka alamaz.
- Talep: Nafakanın talep edilmesi gerekir. Mahkeme re’sen (kendiliğinden) nafaka hükmetmez.
Nafakanın miktarı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, yaşam standartları, boşanmadaki kusur oranları ve nafaka alacaklısının ihtiyaçları gibi faktörler göz önünde bulundurularak mahkeme tarafından belirlenir.
Süresiz Nafaka Nerede ve Nasıl Uygulanır?
Süresiz nafaka, yalnızca boşanma davaları sonucunda ve mahkeme kararıyla hükmedilen bir hukuki müessesedir. Boşanma davası ile birlikte talep edilebileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde ayrı bir dava ile de istenebilir. Mahkeme, tüm delilleri değerlendirerek ve tarafların mali durumlarını tespit ederek nafaka ödenip ödenmeyeceğine ve miktarına karar verir.
Örnek Durum
Ev hanımı olan Ayşe ve iş sahibi olan Can, 25 yıllık evliliklerinin ardından boşanma kararı almıştır. Ayşe’nin herhangi bir geliri veya mesleği bulunmamaktadır ve boşanma sonrasında yoksulluğa düşme riski yüksektir. Can ise yüksek gelirli bir şirkette yönetici olarak çalışmaktadır. Mahkeme, boşanmada Ayşe’nin Can’dan daha ağır kusurlu olmadığına ve Ayşe’nin yoksulluğa düşeceğine kanaat getirerek, Can’ın Ayşe’ye süresiz nafaka ödemesine karar verebilir. Bu durumda Ayşe’nin yaşam standartlarını asgari düzeyde koruması ve geçimini sağlaması hedeflenir.
Süresiz Nafaka ile Karıştırılanlar
- Tedbir Nafakası: Boşanma davası devam ederken, eşlerin ve çocukların geçimini sağlamak amacıyla mahkemece geçici olarak hükmedilen nafakadır. Dava sonuçlandığında sona erer. Süresiz değildir.
- İştirak Nafakası: Boşanma sonrasında velayeti kendisine verilen eşe, çocukların bakım ve eğitim giderlerine katkı sağlaması amacıyla diğer eş tarafından ödenen nafakadır. Çocuğun ergin olmasına kadar devam eder (istisnalar hariç). Süresiz nafaka ile ilgisi yoktur, çocuklara yöneliktir.
- Yoksulluk Nafakası: Süresiz nafaka kavramı genellikle “yoksulluk nafakası” ile eş anlamlı olarak kullanılır. Türk Medeni Kanunu’ndaki adı “yoksulluk nafakası”dır ve kanunda belirli bir süre ile sınırlandırılmamıştır. Bu nedenle halk arasında “süresiz nafaka” olarak anılır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Süresiz nafaka ne zaman sona erer?
Süresiz nafaka, bazı durumlarda sona erebilir veya kaldırılabilir:
- Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi.
- Nafaka alacaklısının evlilik dışı birleşme yaşaması (fiilen evli gibi yaşaması).
- Nafaka alacaklısının ölümü.
- Nafaka alacaklısının yoksulluk durumunun ortadan kalkması (iş bularak veya miras yoluyla gelir elde etmesi gibi).
- Nafaka yükümlüsünün (ödeyenin) ölümü.
- Nafaka yükümlüsünün yoksulluğa düşmesi veya ödeme gücünü kaybetmesi.
Süresiz nafaka miktarı nasıl belirlenir ve artırılabilir mi?
Miktar, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ihtiyaçları ve ödeme gücü dikkate alınarak mahkemece belirlenir. Yıllık olarak ÜFE oranında artırılmasına karar verilebileceği gibi, tarafların ekonomik koşullarında önemli değişiklikler olması halinde mahkemeye başvurularak nafaka miktarının artırılması veya azaltılması talep edilebilir.
Erkekler de süresiz nafaka alabilir mi?
Evet, Türk Medeni Kanunu cinsiyet ayrımı yapmaz. Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek olan erkek eş de, yukarıda belirtilen şartları taşıması halinde diğer eşten süresiz (yoksulluk) nafaka talep edebilir.
Görseller Pexels kaynaklıdır.
