- İkili averaj, spor ligleri ve turnuvalarında iki takımın puan eşitliği durumunda aralarındaki sıralamayı belirlemek için kullanılan bir kuraldır.
- Bu kural, sadece iki takım arasındaki doğrudan oynanan maçların sonuçlarını dikkate alır.
- Genel averajdan farklı olarak, tüm takımlara karşı alınan sonuçları değil, yalnızca ilgili iki takımın kendi aralarındaki performansı değerlendirir.
İkili Averaj Kısaca

İkili averaj, genellikle futbol, basketbol gibi takım sporlarında, lig sonunda veya grup aşamasında iki takımın toplam puanlarının eşit olması durumunda devreye giren bir sıralama kriteridir. Bu kural, takımların genel performansından ziyade, birbirlerine karşı sergiledikleri performansı ön planda tutar.
Detaylı Bir Bakış
İkili averaj sistemi, eşit puana sahip iki takımın kendi aralarında oynadıkları maçların sonuçlarına göre uygulanır. Değerlendirme genellikle şu sırayla yapılır:
| Maç | Ev Sahibi | Misafir | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1. Maç | A Takımı | B Takımı | 2 – 1 |
| 2. Maç | B Takımı | A Takımı | 3 – 1 |

- Puan Üstünlüğü: İki takımın kendi aralarında oynadıkları maçlarda topladıkları puanlara bakılır. Daha fazla puan toplayan takım üstün sayılır.
- Gol/Sayı Farkı: Eğer puanlar eşitse, kendi aralarındaki maçlarda atılan goller (futbolda) veya sayılar (basketbolda) ile yenilen gol/sayılar arasındaki farka bakılır. Farkı daha iyi olan takım önde olur.
- Atılan Gol/Sayı Sayısı: Gol/sayı farkı da eşitse, kendi aralarındaki maçlarda daha fazla gol/sayı atan takım üstünlük sağlar. Özellikle deplasmanda atılan goller bazı liglerde ek bir kriter olabilir.
Nerede Kullanılır?
İkili averaj kuralı, özellikle aşağıdaki alanlarda yaygın olarak kullanılır:

- Futbol Ligleri ve Kupaları: Süper Lig gibi ulusal liglerde ve UEFA Şampiyonlar Ligi, Avrupa Ligi gibi uluslararası turnuvaların grup aşamalarında sıralama belirleyicidir.
- Basketbol Ligleri: EuroLeague, NBA gibi liglerde ve uluslararası turnuvalarda da benzer şekilde kullanılır.
- Diğer Takım Sporları: Voleybol, hentbol gibi diğer takım sporlarında da benzer averaj sistemleri mevcuttur.
Örnek: İkili Averaj Hesaplaması
A ve B takımları ligi aynı puanla tamamladı. İki takımın kendi aralarındaki maç sonuçları aşağıdaki gibidir:
Bu durumda ikili averaj hesaplaması şöyle yapılır:
- Puan Durumu: Her iki takım da kendi arasındaki maçlarda bir galibiyet (3 puan) ve bir mağlubiyet (0 puan) almıştır. Yani puanları eşittir (3-3).
- Gol Farkı:
- A Takımı’nın B’ye karşı performansı: 2 gol attı, 3 gol yedi (Fark: -1)
- B Takımı’nın A’ya karşı performansı: 3 gol attı, 2 gol yedi (Fark: +1)
Bu hesaplamaya göre, kendi aralarındaki maçlarda gol farkı daha iyi olan B Takımı, ikili averajda üstün sayılır ve sıralamada A Takımı’nın önünde yer alır.
Karıştırılan Kavramlar
- Genel Averaj: İkili averajdan farklı olarak, genel averaj bir takımın ligdeki tüm maçlarında attığı ve yediği goller (veya sayılar) arasındaki toplam farktır. Puan eşitliğinde ilk bakılan kriterlerden biri olabilir, ancak ikili averaj iki takım arasındaki doğrudan rekabeti esas alır.
- Üçlü Averaj (Çoklu Averaj): İkiden fazla takımın puanlarının eşit olması durumunda devreye giren ve bu takımların kendi aralarındaki tüm maçların sonuçlarını kapsayan daha karmaşık bir averaj sistemidir. İkili averaj sadece iki takım için geçerlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
İkili averaj ne zaman devreye girer?
İki takımın lig veya grup aşamasını aynı puanla tamamlaması durumunda sıralamayı belirlemek için devreye girer.
Deplasman golleri ikili averajda nasıl etkili olur?
Bazı lig ve turnuva kurallarında, iki takımın kendi aralarında oynadığı maçlarda gol farkı eşitse, deplasmanda atılan gol sayısının fazla olması bir üstünlük kriteri olarak kullanılabilir.
İkili averaj varken genel averaj hiç kullanılmaz mı?
Hayır, kullanılır. Genellikle lig veya turnuva statülerinde ilk olarak genel averaj veya ikili averajdan hangisinin öncelikli olduğu belirtilir. Birçok ligde önce ikili averaj, sonra genel averaj ya da tam tersi sıralama takip edilebilir. İkili averaj sadece eşit puana sahip *iki* takım arasında geçerli bir kuraldır.

Görseller Pexels kaynaklıdır.






